Łodzianie wyrzucają dobre leki warte miliony

Według szacunków lekarzy, nawet połowa pacjentów nie zażywa wszystkich przepisanych leków. W samej Łodzi w 2009 roku pacjenci wrzucili do specjalnych pojemników, ustawionych w aptekach, sześć ton medykamentów. To o jedną trzecią więcej niż przed rokiem.

Skalę marnotrawstwa policzyła dr Anna Serafin, która obroniła pracę doktroską w Zakładzie Farmacji Szpitalnej Uniwerstetu Medycznego w Łodzi. W ramach badań przeanalizowała zawartość aptecznych koszy na przeterminowane leki. Okazało się, że aż jedna piąta wrzucanych do kubłów lekarstw ma dobrą datę ważności, a prawie połowa nie została przez pacjentów rozpakowana.

Po przeliczeniu wartości leków okazało się, że w jednej trzeciej śmieci finansowane są przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

- To ogromne marnotrawstwo środków, które mogłoby być wykorzystane - oburza się prof. Andrzej Stańczak, opiekun naukowy pracy. - Substancje czynne z tych leków mogłyby być odzyskiwane, a leki mogłyby przejąć instytucje charytatywne.

Wyniki pracy doktorskiej ujawniają jednak wierzchołek góry lodowej, bo do pojemników w aptekach trafia tylko część niewykorzystanych leków, większość z nas niepotrzebne medykamenty wyrzuca do zwykłego śmietnika. Nikt nie potrafi oszacować, ile trafiło tam leków, na które w 2009 roku Polacy wydali aż 26 miliardów złotych.

Do tej pory marnotrawieniem leków nie zajął się nikt oprócz łódzkiej doktorantki. NFZ nie sprawdza, czy lekarze przepisują pacjentom zbyt dużo leków, dofinansowywanych przez budżet państwa. Tymczasem koszty refundacji rosną. Tylko w 2009 r. łódzki odział NFZ na refundację leków wydał prawie 600 mln zł, o 60 mln więcej niż przed rokiem. - Bardzo rzadko kontrolujemy przepisywane lekarstwa - przyznaje Beata Aszkielaniec, rzeczniczka łódzkiego oddziału NFZ. - Zakładamy, że lekarz wie co przepisywać, ma odpowiednie wykształcenie i to on ponosi za to odpowiedzialność.

Lekarze nie mają sobie nic do zarzucenia. Przyznają, że pacjenci często nie stosują się do ich zaleceń.

- Powodów, dla których leki są niewykorzystywane, jest wiele - mówi dr Jerzy Wranicz, kardiolog. - Wiadomo, że w przypadku leczenia chorób krążenia dobranie odpowiedniego leku wymaga trzech czy czterech prób. Także pacjenci nie zawsze chcą wykorzystywać zapisane leki.

Zdaniem Zbigniewa Solarza, rzecznika Okręgowej Izby Aptekarskiej w Łodzi, główną winę za marnotrawienie leków ponoszą właściciele aptek, sprzedających leki w promocji za 1 grosz lub złotówkę, a także firmy farmacuetyczne, które reklamują agresywnie swoje produkty. - Ludzie kupują leki, bo chcą dostać w promocji patelnię. A za leki refundowane płacimy wszyscy - dodaje Solarz.